ZUNZUNSTARTUPS
Tôi thường xuyên được các nhà sáng lập hỏi về phong cách đồng hành và hỗ trợ startup của tôi và quỹ Genesia Ventures trong suốt thời gian qua. Thông thường, mọi người hay nhắc đến hai khái niệm quen thuộc là Hands-on và Hands-off. Nhưng với tôi, sau nhiều năm trải nghiệm và suy ngẫm, tôi chọn một cách tiếp cận khác—mà tôi gọi là Hands-if. Trong bài viết này, tôi xin chia sẻ lý do đằng sau lựa chọn đó, tư duy của tôi khi theo đuổi phong cách Hands-if, và những giá trị mà tôi luôn mong muốn đóng góp cho các startup mà chúng tôi đầu tư và đồng hành nhé!
Hands-on, Hands-off… hay Hands-if?
Hands-on thường được hiểu là sự đồng hành sát sao—nhà đầu tư can thiệp trực tiếp vào bên trong startup để hỗ trợ. Ngược lại, Hands-off là cách tiếp cận đứng từ xa, quan sát và không can thiệp vào vận hành.
Hands-if, theo góc nhìn của tôi, là sự cân bằng có chủ đích giữa hai thái cực đó.
Hands-if có nghĩa là: Hands-on khi và chỉ khi nhà sáng lập thực sự cần. Còn nếu không, tôi chọn đứng sang bên cạnh—lặng lẽ cổ vũ, tạo điều kiện để nhà sáng lập có đủ không gian và thời gian tập trung vào vận hành doanh nghiệp.
Tôi tin rằng những nhà sáng lập ở giai đoạn sớm—những người có năng lực và bản lĩnh thực sự—sẽ không mong muốn nhà đầu tư can thiệp quá sâu vào doanh nghiệp của họ. Họ phải là người cầm lái, là thuyền trưởng. Và hơn ai hết, họ cần quyền tự chủ để quyết định, để học hỏi, và để phát triển.
Sự can thiệp quá mức, dù xuất phát từ thiện ý, đôi khi lại phản tác dụng—làm suy giảm tinh thần làm chủ và cơ hội rèn luyện năng lực nội tại của chính nhà sáng lập.
Vì Sao Tôi Không Chọn Hands-off Hoàn Toàn?
Tuy vậy, tôi cũng không tin vào việc Hands-off tuyệt đối.
Khởi nghiệp là một hành trình dài, nhiều thách thức, nhiều thăng trầm, và rất dễ rơi vào cô độc. Trong những thời điểm khó khăn nhất, sự hiện diện và cổ vũ có ý nghĩa rất lớn.
Tôi tin rằng, bất kỳ nhà sáng lập nào cũng cần một nguồn động viên để không dễ dàng bỏ cuộc. Và với những nhà sáng lập có khát vọng lớn, họ cũng không mong muốn các nhà đầu tư chỉ xuất hiện khi ký giấy tờ, rồi biến mất sau đó.
Những nhà sáng lập thông minh và tham vọng luôn hiểu rằng họ cần huy động tối đa các nguồn lực—không chỉ vốn, mà còn tri thức, mối quan hệ và kinh nghiệm từ các nhà đầu tư của họ.
Hands-if: Sự Cân Bằng Cần Thiết
Từ những niềm tin đó, tôi cho rằng Hands-if là cách tiếp cận cân bằng nhất—không can thiệp quá sâu, nhưng cũng không bỏ mặc.
Tôi muốn mình là một nhà đầu tư có sự kiên nhẫn, tâm huyết, và luôn hiện diện ở đó—để cổ vũ các nhà sáng lập mà tôi tin tưởng lựa chọn đồng hành với câu "signature" tới nay của tôi “Keep fighting!”
Khi các nhà sáng lập cần đến sự hỗ trợ, tôi muốn họ biết rằng tôi sẽ luôn xuất hiện, và nỗ lực không ngừng để có thể đóng góp những giá trị thực sự có ý nghĩa với startup.
Những Giá Trị Cụ Thể Tôi Mong Muốn Đóng Góp
Tôi tin rằng, giống như startup cần hiểu rõ USP của mình, nhà đầu tư cũng cần tự nhận thức rõ đâu là lợi thế khác biệt mà mình có thể mang lại. Với Genesia Ventures, và với cá nhân tôi, chúng tôi tập trung vào việc đóng góp giá trị mang tính chiến lược, không phải lời khuyên chung chung.
Capital Stack Engineering
Tôi luôn cố gắng đồng hành cùng startup trong vai trò Capital Stack Engineer—thiết kế cấu trúc huy động các nguồn vốn kết hợp phù hợp, không chỉ giới hạn ở Equity. Đó có thể là kết nối startup với các nhà đầu tư Equity phù hợp theo từng giai đoạn. Đó cũng có thể là hỗ trợ tiếp cận vốn vay thông qua các ngân hàng trong nước và tổ chức tài chính quốc tế
Một ví dụ gần đây là việc kết nối và thuyết phục OCB Bank, cũng như các tổ chức tài chính đến từ Nhật Bản—với nguồn vốn dồi dào có chi phí thấp và tính kiên nhẫn cao—cho các startup quỹ chúng tôi đầu tư và đồng hành tại Việt Nam.
Strategic Value Creation
Tôi cũng luôn cố gắng nỗ lực để trở thành m ột Strategic Value Creator—kết nối startup với những đối tác chiến lược phù hợp. Đó có thể là hợp tác với ngân hàng dành cho startup Fintech cần mối quan hệ liên kết với ngân hàng để phát triển. Đó có thể là kết nối cá nhân key person trong thị trường hoạt động mục tiêu của startup, có giá trị chiến lược thúc đẩy phát triển của startup. Đó có thể là thúc đẩy hợp tác kinh doanh với các doanh nghiệp trong và ngoài nước, có giá trị cộng hưởng leverage cho sự phát triển của startup. Tuy nhiên, việc tạo ra những kết nối hợp tác này, cần phải rất chiến lược, đúng người, đúng thời điểm. Tôi cũng nhận ra rằng, nếu startup chưa đủ nội lực, việc kết nối quá sớm có thể không tạo ra giá trị như kỳ vọng.
Để đóng góp giá trị đúng lúc, tôi không thể hoàn toàn Hands-off. Tôi cần hiểu startup đang ở đâu, đang cần gì, và khi nào sự hỗ trợ của mình thực sự có ý nghĩa.
Vì vậy, tôi chọn trở thành một Discussion Partner—người mà nhà sáng lập có thể chia sẻ cởi mở. Từ đó, tôi có thể chủ động đóng góp những giá trị chiến lược vào đúng thời điểm.
Nếu có lúc tôi chưa thể đóng góp được nhiều giá trị cho một startup nào đó, thì thường đó không phải vì tôi thiếu nỗ lực—mà vì chưa đúng thời điểm, hoặc startup vẫn đang trong quá trình xây dựng nội lực cần thiết. Đồng hành với startup là hành trình dài, cần nhiều sự kiên nhẫn và tỉnh thức. Như tôi thường chia sẻ với các nhà sáng lập rằng:“Đường dài mới biết ngựa hay.”
Hy vọng những chia sẻ này giúp các nhà sáng lập hiểu rõ hơn về tư duy và phong cách Hands-if của tôi. Quan trọng hơn, tôi mong rằng các founder sẽ tìm được nhà đầu tư phù hợp—không chỉ về vốn, mà còn về giá trị, tư duy và phong cách đồng hành. Nếu các nhà sáng lập startup bản lĩnh cảm thấy đồng điệu với tư duy cách tiếp cận này của tôi, tôi thực sự rất mong có cơ hội được đầu tư và đồng hành phát triển trên hành trình phía trước của doanh nghiệp. Yeah, keep fighting cùng phát triển với Zunzun nhé, các nhà sáng lập ơi!!