ZUNZUNSTARTUPS
Với nhiều startup, ngân hàng thường chỉ xuất hiện trong kế hoạch tài chính khi doanh nghiệp cần thêm vốn. Tuy nhiên, để có thể tiếp cận những khoản vay lớn, doanh nghiệp cần xây dựng quan hệ với ngân hàng từ sớm, thông qua quá trình giao dịch, dòng tiền và lịch sử trả nợ. Khi doanh nghiệp chưa chịu áp lực phải có tiền ngay, các nhà sáng lập có thể bắt đầu với một khoản vay nhỏ và xây dựng quan hệ theo thời gian. Đến khi nhu cầu vốn tăng lên, ngân hàng đã có dữ liệu thực tế để đánh giá doanh nghiệp. P/s: Xin cám ơn The Leader đã chia sẻ lại những nội dung quan trọng từ buổi Orbit Workshop vừa qua trên quý báo nhé! Yeah, keep fighting, các nhà sáng lập ơi!!
Xin mời mọi người quan tâm đón đọc trọn vẹn bài báo, và nội dung key takeaways ở dưới đây nhé!
Với nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp (startup), ngân hàng thường chỉ xuất hiện trong kế hoạch tài chính khi doanh nghiệp cần thêm vốn. Tuy nhiên, để có thể tiếp cận những khoản vay lớn, doanh nghiệp cần xây dựng quan hệ với ngân hàng từ sớm, thông qua quá trình giao dịch, dòng tiền và lịch sử trả nợ. Một startup có doanh thu hàng trăm tỷ đồng từng bắt đầu quan hệ tín dụng với Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) bằng khoản vay 3 tỷ đồng. Sáu tháng sau, hạn mức được nâng lên 8 tỷ đồng và sau một năm rưỡi đạt 30 tỷ đồng.
Theo bà Trần Bảo Ngọc, Trưởng ban Hợp tác chiến lược tại OCB, nếu nhà sáng lập startup đó chỉ tìm đến ngân hàng khi cần 30 tỷ đồng, khả năng nhận được khoản vay ở quy mô này gần như không cao. Khi bắt đầu từ khoản vay 3 tỷ đồng, ngân hàng có thời gian quan sát dòng tiền thực tế, cách doanh nghiệp vận hành và khả năng trả nợ. Mỗi kỳ trả nợ đúng hạn lại trở thành một điểm dữ liệu. Sau 18 tháng, doanh nghiệp này đã có lịch sử hoạt động và tín dụng đủ dài để ngân hàng làm cơ sở xem xét hạn mức tiếp theo. Đây cũng là lý do bà Ngọc khuyến nghị các nhà sáng lập nên tiếp cận ngân hàng càng sớm càng tốt, đặc biệt nếu dự kiến trong 12 - 18 tháng tiếp theo sẽ cần vốn lưu động hoặc vốn đầu tư. Khi doanh nghiệp chưa chịu áp lực phải có tiền ngay, các nhà sáng lập có thể bắt đầu với một khoản vay nhỏ và xây dựng quan hệ theo thời gian. Đến khi nhu cầu vốn tăng lên, ngân hàng đã có dữ liệu thực tế để đánh giá doanh nghiệp.
Quan hệ với ngân hàng còn có thể tạo ra một giá trị khác khi startup bước vào vòng gọi vốn. Bà Ngọc chia sẻ, một quỹ đầu tư đã quyết định rót vốn chỉ hai tháng sau khi OCB cấp tín dụng cho một startup khác. Việc một ngân hàng truyền thống chấp nhận cho vay có thể trở thành tín hiệu tích cực với quỹ đầu tư, bởi startup đã trải qua quá trình thẩm định về sổ sách, quản trị và khả năng tạo dòng tiền. Theo cách đó, ngân hàng có thể giúp quỹ có thêm một cơ sở tham khảo trong quá trình thẩm định doanh nghiệp.
Nếu quan hệ với ngân hàng nên bắt đầu trước khi thực sự cần tiền, nhà sáng lập cũng cần chuẩn bị sớm những thông tin ngân hàng quan tâm, bao gồm những thông tin dưới đây:
Giải thích mô hình kinh doanh thật đơn giản, dễ hiểu: tiền đến từ đâu, đi qua các khâu nào và khi nào quay lại tài khoản.
Chứng minh kế hoạch kinh doanh khả thi: các giả định về doanh thu, chi phí, tiến độ phải có cơ sở và kiểm chứng được (không cần “tham vọng nhất”, cần “thực tế nhất”).
Có phương án trả nợ rõ ràng, gồm cả kịch bản xấu: ví dụ doanh thu chỉ đạt 60% vẫn trả được nợ; chủ động nói về rủi ro giúp tăng độ tin cậy.
Đưa bằng chứng cụ thể: hợp đồng đã ký, khách hàng uy tín, lịch sử thanh toán, dòng tiền thực tế/đơn hàng xác nhận—thường “đắt giá” hơn slide kế hoạch dài.