ZUNZUNSTARTUPS
Trong hệ sinh thái khởi nghiệp, khả năng thoái vốn của nhà đầu tư không chỉ là điểm kết thúc của một thương vụ, mà còn quyết định dòng vốn có tiếp tục quay vòng hay không. Khi dòng vốn không quay vòng, các quỹ sẽ thận trọng hơn trong việc rót vốn mới. Điều này khiến start-up khó tiếp cận nguồn tài chính, khó thu hút nhân tài và làm giảm sức hấp dẫn của con đường khởi nghiệp. Khi “nút thắt exit” chưa được tháo gỡ, cả hệ sinh thái có nguy cơ chững lại. P/s: Xin cám ơn Báo Đầu Tư đã chia sẻ lại nội dung bài viết gần đây của tôi, về đề tài vô cùng quan trọng đối với hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, nhưng thường ít được nhắc tới một cách trực diện và rõ ràng tới nay nhé!
Xin mời mọi người quan tâm đón đọc trọn vẹn bài báo, và key takeaways nội dung ở dưới đây nhé!
Một phần nguyên nhân đến từ những giới hạn mang tính cấu trúc của thị trường. Dù thị trường chứng khoán Việt Nam đã có nhiều cải thiện, IPO vẫn là cánh cửa hẹp đối với phần lớn start-up. Số doanh nghiệp đủ quy mô, năng lực quản trị và tốc độ tăng trưởng để đáp ứng điều kiện niêm yết chưa nhiều. Khi khả năng IPO chưa rõ ràng, các nhà đầu tư vòng sau cũng trở nên thận trọng hơn, bởi họ khó nhìn thấy con đường thoái vốn trong tương lai.
Một “nút thắt” khác nằm ở sự thiếu đồng thuận thực chất giữa nhà sáng lập và nhà đầu tư về chiến lược thoái vốn. Trong các vòng gọi vốn, những kịch bản như IPO, bán cổ phần cho nhà đầu tư mới (secondary shares) hay mua lại cổ phần thường được nhắc đến. Tuy nhiên, không phải nhà sáng lập nào cũng thực sự chuẩn bị để biến những kịch bản này thành hiện thực.
Trên thực tế, phần lớn thương vụ thoái vốn trong hệ sinh thái start-up Việt Nam diễn ra thông qua bán cổ phần thứ cấp trong các vòng gọi vốn mới hoặc bán doanh nghiệp cho đối tác chiến lược thông qua M&A. Về mặt kỹ thuật, các cấu trúc này không quá phức tạp, nhưng yếu tố quyết định thường nằm ở tầm nhìn và sự chủ động của người sáng lập.